تابستان سال ۱۳۵۳، گوگوش در یک مراسم عروسی خصوصی که در هتل هیلتون تهران برگزار شده بود، با لباسی ظاهر شد که بهخوبی مرز میان پوشاک سنتی منطقه و مد جسورانه و نوگرای دههی ۱۹۷۰ را به تصویر میکشید. این لباس سنتی گوگوش، تنها یک انتخاب زیبا برای حضور در یک مراسم نبود؛ بلکه نمونهای از شیوهای بود که این خواننده و بازیگر مشهور، با آن لباسهای الهامگرفته از فرهنگهای گوناگون را با زبان مد معاصر تلفیق میکرد و به آنها هویتی تازه میبخشید.

پیراهن سبزرنگ گوگوش با دامن بلند و پُرچین، آستینهای گشاد، سینهدوزی چهارگوش و تزئینات دایرهای، شباهت چشمگیری به لباسهای مجلسی سنتی افغانستان، بهویژه پوشاک اقوام پشتون و کوچی دارد. در این نوع پوشش، بخش سینه، سرآستینها و حاشیهی دامن معمولاً مهمترین بخشهای تزئینی لباس هستند؛ جایی که سوزندوزیهای ظریف، رنگهای درخشان و نقوش هندسی نهتنها مهارت سازنده را به نمایش میگذارند، بلکه بازتابی از هویت منطقهای، سنتهای بومی و زیباییشناسی فرهنگی نیز به شمار میروند. بااینحال، از آنجا که هیچ لیبل، برچسب تولید یا سند آرشیوی معتبری دربارهی این لباس در دست نیست، نمیتوان منشأ دقیق آن را با قطعیت مشخص کرد و هرگونه نسبت دادن آن به منطقه یا قومی خاص، تنها در حد یک احتمال باقی میماند.





آنچه لباس سنتی گوگوش را از یک پوشش سنتی صرف متمایز میکند، شیوهی استایل کردن آن توسط این ستاره است. او با انتخاب بوتهای پلتفرم براق به رنگ شامپاینی، سربند سبزرنگ هماهنگ با لباس، آرایش مدرن و حضور همیشگیِ سرشار از اعتمادبهنفس خود، به این پوشش هویتی کاملاً متفاوت بخشید. این عناصر مدرن باعث شدند که لباس، ضمن حفظ ریشههای قومی و سنتی خود، به بخشی از زیباییشناسی پاپ و جریان مد دههی هفتاد تبدیل شود؛ همان ویژگی تکرارشوندهای که بسیاری از استایلهای ماندگار گوگوش را از دیگران متمایز میکند.



این ظاهر همچنین یادآور آثار ثیا پورتر (Thea Porter)، طراح بریتانیایی و یکی از تأثیرگذارترین چهرههای مد بوهمین دههی ۱۹۷۰ است. پورتر با طراحی قفطانها، استفاده از پارچهها و منسوجات خاورمیانهای، سوزندوزیهای سنتی، رنگهای جواهری و فرمهای آزاد و روان شهرت داشت و نقش مهمی در معرفی زیباییشناسی شرق به دنیای مد غرب ایفا کرد. بااینحال، شباهت این لباس به آثار او را نباید به معنای طراحی آن توسط ثیا پورتر دانست؛ چرا که زبان بصری چنین پوشاکی ریشه در سنتهای چندصدسالهی منطقه دارد و پیش از آنکه به دنیای مد بینالمللی راه پیدا کند، بخشی از فرهنگ پوشاک مردمان این سرزمینها بوده است.



با کنار هم قرار دادن ویژگیهای ظاهری لباس، میتوان این احتمال را قویتر دانست که این پوشش اصالتی افغانستانی داشته یا دستکم بسیار نزدیک به لباسهای سنتی افغانستان بوده است. اما آنچه این ظاهر را ماندگار و منحصربهفرد میکند، منشأ لباس نیست، بلکه نگاه گوگوش به استایل است. او با انتخاب کفش، اکسسوری و آرایشی کاملاً مدرن، لباسی ریشهدار در سنت را به تصویری امروزی، شخصی و کاملاً «گوگوشی» تبدیل کرد؛ تصویری که نشان میدهد چگونه میتوان بدون حذف هویت فرهنگی یک لباس، آن را با زبان مد معاصر بازتعریف کرد.








دیدگاه شما